15-osobowa grupa leśników i edukatorów z Dolnego Śląska wzięła udział 15-16 kwietnia 2010 r. w wyjeździe studyjnym do Czech, zorganizowanym przez stowarzyszenie Południowo-Zachodnie Forum Samorządu Terytorialnego "Pogranicze" w ramach cyklu warsztatów dla liderów edukacji leśnej "Las zrównoważony".

Od grudnia 2009 r. liderzy edukacji leśnej z południowo-zachodniej części Dolnego Śląska (a wśród nich leśnicy i edukatorzy - przedstawiciele parków narodowych, centrów oraz organizacji edukacji ekologicznej z powiatów: bolesławieckiego, jeleniogórskiego lubańskiego, lwóweckiego i zgorzeleckiego) podnoszą swoje kompetencje podczas cyklicznych szkoleń, organizowanych przez lubańskie stowarzyszenie "Pogranicze" w ramach projektu "Las zrównoważony - edukacja leśna społeczeństwa na rzecz zrównoważonego rozwoju". 

Trzy pierwsze spotkania o charakterze stacjonarnym, dzięki gościnności Nadleśnictwa Świeradów, odbyły się w Koordynacyjnym Centrum Edukacji i Promocji Przyrodniczo-Leśnej w Świeradowie-Zdroju. Wśród poruszanych tematów znalazły się m.in. metodyka prowadzenia zajęć, gry i zabawy edukacyjne, pierwsza pomoc czy też  public relations w edukacji leśnej.

Po szkoleniach stacjonarnych nadszedł czas na międzynarodową wymianę doświadczeń w trakcie 2 wyjazdów zagranicznych. Celem pierwszego z nich była, sąsiadująca bezpośrednio z Dolnym Śląskiem, północna część Czech.

Na uczestników wyjazdu czekały 2 intensywne dni w Kraju Libereckim: Jabloncu nad Nisou, Sychrovie i Libercu. Współorganizotorem pobytu polskich leśników i edukatorów była stała organizacja partnerska "Pogranicza" w Czechach - Venkovsky Prostor z Liberca. Roli przewodnika podjął się zaś Petr Navratil - leśnik z Ústav pro hospodářskou úpravu lesů - UHUL (Instytut Gospodarczego Urządzenia Lasów) w Jabloncu nad Nisou, a zarazem członek Grupy Roboczej ds. Edukacji Leśnej przy Ministerstwie Rolnictwa Republiki Czeskiej, od wielu lat ściśle współpracujący z "Pograniczem" przy wspólnych polsko-czeskich akcjach edukacyjnych.

Pierwszy punkt pobytu stanowiła wizyta w siedzibie UHUL w Jabloncu nad Nisou.  Uczestnicy - gościnnie powitani przez dyrektor placówki Janę Čacká - poznali działania tej jednostki zarówno w zakresie edukacji leśnej, stosowane metody i materiały edukacyjne, jak również zgłębili "zawiłości" struktury czeskich instytucji państwowych działających w obszarze edukacji leśnej. Jest ona bowiem prowadzona aż przez trzy podmioty: Lasy Państwowe Republiki Czeskiej, Lasy Wojskowe Republiki Czeskiej oraz Instytut Gospodarczego Urządzenia Lasów.

Kolejne atrakcje czekały na grupę w - położonym kilkanaście kilometrów od Jablonca nad Nisou -  Sychrovie, znanym w regionie przede wszystkim z zabytkowego pałacu. Uczestnicy spotkali się z Václavem Köhlerem - przedstawicielem Lasów Państwowych Republiki Czeskiej, który zaprosił gości z Polski na wspólne zajęcia na nowej ścieżce edukacyjnej wokół pałacu. W programie pobytu w Sychrovie nie mogło oczywiście zabraknąć wizyty w imponującym, malowniczym - nawet tak wczesną wiosną - przypałacowym parku.

Dzień drugi rozpoczął się wyprawą edukacyjną na -dumnie górujący nad Liberecem symbol regionu - szczyt Ještěd. Widok z wysokości 1 012 m n.p.m. przy słonecznej pogodzie, która rekompensowała deszczowy i pochmurny pierwszy dzień pobytu, zapierał dech. Bez problemu można było dostrzec panoramę Gór Izerskich i Karkonoszy oraz styk trzech państw: Czech, Polski i Niemiec.

Po zejściu do Výpřež grupa spotkała się z Evą Kajzarovą -  głównym edukatorem Lasów Państwowych Republiki Czeskiej w Kraju Libereckim, która dla gości z Polski przygotowała zajęcia edukacyjne na 3-kilometrowej ścieżce dydaktycznej prowadzącej do Ostasova, dzielnicy Liberca. Zasada "Uczyć bawiąc - bawić ucząc" jest mottem przewodnim tej ścieżki, opracowanej i wykonanej przez Lasy Państwowe w ścisłej współpracy z lokalną szkołą podstawową. Jej poszczególne stacje opierają się na aktywnych metodach edukacyjnych: grach i zabawach przygotowanych z myślą o najmłodszych odbiorcach edukacji leśnej, z pewnością jednak dostarczających frajdy (i wiedzy!) także nieco starszym uczniom, a nawet osobom dorosłym. Większość pomysłów na poszczególne stacje została podsunięta przez dzieci i nauczycieli. Uczniowie i ich rodzice wykonali również samodzielnie część prac,  m.in. rysunki na tablicach. Najprostsze pomysły po raz kolejny zachwyciły uczestników wyjazdu.

Městské Středisko Ekologické Výchovy Divizna  - Miejskie Centrum Edukacji Ekologicznej Divizna, działające przy ogrodzie zoologicznym w Libercu, stanowiło ostatni punkt intensywnegu pobytu w Czechach. Aleš Kočí - kierownik tej placówki - podzielił się z leśnikami i edukatorami z Polski swoimi doświadczeniami w zakresie edukacji leśnej dzieci, młodzieży i osób dorosłych. Na terenie Centrum przygotowano m.in. specjalną mini-ścieżkę zmysłów - na której chodzi się boso po kamieniach, szyszkach - oraz stacje edukacyjne, oparte na aktywnych  formach, umożliwiające osobom niewidomym i słabowidzącym poznanie lasu "innymi zmysłami".

Dwa dni w Czechach, pełne inspiracji, spotkań i nowych kontaktów upłynęły wyjątkowo szybko. W połowie czerwca na uczestników warsztatów czeka kolejny wyjazd zagraniczny. Tym razem leśnicy i edukatorzy z Dolnego Śląska, podczas 2-dniowego wyjazdu studyjnego do Saksonii, poznają doświadczenia strony niemieckiej.

Więcej zdjęć z wyjazdu studyjnego  w galerii projektu "Las zrównoważony"

W trakcie naszego pobytu w Czechach uczestnicy odwiedzili:

1. Ústav pro hospodářskou úpravu lesů - ÚHÚL - pobočka Jablonec nad Nisou (Instytut Gospodarczego Urządzenia Lasów - oddział Jablonec nad Nisou)     www.uhul.cz

2. Lesy České republiky (Lasy Państwowe Republiki Czeskiej)     www.lesycr.cz

3. DIVIZNA - Městské středisko ekologické výchovy (SEV) při ZOO Liberec (DIVIZNA - Miejskie Centrum Edukacji Ekologicznej przy ZOO Liberec)     www.zooliberec.cz/divizna

Wyjazd studyjny liderów edukacji leśnej do Czech został zorganizowany w ramach projektu "Las zrównoważony - edukacja leśna społeczeństwa na rzecz zrównoważonego rozwoju". Wsparcie przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, a także ze środków budżetu Rzeczpospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych.